Leren is kennis tot je nemen én kennis overdragen, een wisselwerking die zich idealiter in het onderwijs voordoet. Af en toe hebben leerling en leraar een match die goud waard blijkt. Iedere leraar of docent ontdekt talenten met wie het wat kan worden, en andersom is het net zo. Een paar, niet meer. Ik kan voor mezelf zeven onuitwisbare figuren voor de klas bedenken, maar nu reken ik geloof ik die van mijn kinderen mee. Sommigen hadden vaag met vertalen te maken.
Op ons openbare gymnasium bedreef een leraar heel spannend theologie, door bijbelversies te vergelijken. Vergelijken is een allerzinnigste intellectuele activiteit: je wordt er vrij van. Verder was het geploeter, met ergens ook een leraar klassieke talen die driftig werd als ik niet m’n best deed. Hij appelleerde aan iets wat ik toen niet had kunnen benoemen.
Later, op de UVA, hoorde vertalen er nog wel bij en één docent deed het zelf. Een hoogleraar vertaalde Cortázar; dat heb ik later ook gedaan. Maar de beste docent wierp alleen met een nors gezicht leestips voor de zwijnen, en ik zag dat het paarlen waren en raapte ze op en las alles wat hij aanraadde. Zo leer je vertalen, door veel, proevend en vergelijkend, te lezen. Als je niet nieuwsgierig bent naar de mogelijkheden van taal, als je niet hopeloos verslaafd bent aan bepaalde schrijvers of boeken en er niet van doordesemd bent dat taal behalve inhoud ook muziek is, te weten gecomponeerd denken, als je denkt dat taal vooral Algemeen Beschaafd moet zijn, dan wordt het niks…
…..Download rechtsboven de PDF voor de volledige tekst. Als uw voorkeur uitgaat naar Epub-formaat, kunt u het bestand downloaden door hier te klikken. En hier vindt u het bestand in Word.
