Goed schrijven bestaat daarin, dat men voortdurend kleine inbreuken maakt op de grammatica, op het gevestigde gebruik, op de heersende taalnorm. Het is een daad van voortdurende rebellie tegen de sociale omgeving, een omverwerpen. Goed schrijven impliceert een zekere krasse stoutmoedigheid. Welnu, een vertaler is gewoonlijk een kleinmoedig mens. Uit schuchterheid heeft hij die bezigheid, de minste, gekozen. Hij ziet zich tegenover het enorme politieapparaat van de grammatica en van het logge gebruik. Wat moet hij beginnen met die rebelse tekst? Is het niet te veel van hem gevergd, dat hij ook rebels wordt en dan voor rekening van een ander? De kleinmoedigheid zal in hem zegevieren en in plaats van tegen de grammaticale decreten in te gaan zal hij het tegengestelde doen: hij zal de door hem vertaalde schrijver in de kerker van de gebruikelijke taal opsluiten, m.a.w. hij zal hem verraden. Traduttore, traditore. En toch, boeken van de exacte en van de natuurwetenschappen kunnen wel vertaald worden – antwoordt mijn gesprekspartner. – Ik ontken niet, dat daar de moeilijkheid kleiner is, maar wel dat die niet bestaat. De tak van de wiskunde die het meest in de mode is geweest in de laatste kwarteeuw is de ‘Theorie der Verzamelingen’ geweest. Welnu, de schepper ervan, Cantor, gaf haar een naam die onmogelijk in onze talen te vertalen is. Wat wij ‘conjunto’ [verzameling, totaal] hebben moeten noemen, noemde hij ‘Menge’, een woord welks betekenis niet gedekt wordt door ‘conjunto’. Laten we dus de vertaalbaarheid van de mathematische en fysische wetenschappen niet overdrijven. Maar, met dit voorbehoud, ben ik bereid te erkennen dat een vertaling in die wetenschappen het origineel veel dichter kan benaderen dan in de andere. – Erkent u dus dat er twee soorten van geschriften zijn: die niet en die wel vertaald kunnen worden?
– Als we ons aan de heel grote lijnen houden, moet ik dat onderscheid aanvaarden, maar door dat te doen sluiten we de weg af tot het werkelijke probleem dat elke vertaling stelt….
…..Download rechtsboven de PDF voor de volledige tekst. Als uw voorkeur uitgaat naar Epub-formaat, kunt u het bestand downloaden door hier te klikken. En hier vindt u het bestand in Word.


