Na allerlei diplomatieke omzwervingen in de verschillende werelddelen, belandde ik in 1980 opnieuw in Moskou, maar nu als ambassadeur. Vergeleken met de jaren vijftig was de sfeer in Moskou een stuk losser geworden en tijdens recepties en diners lieten de eega’s van mijn zakelijke contacten regelmatig de naam van de dissidente Russische dichteres Anna Achmatova vallen. Ik moest bekennen nog nooit van haar gehoord te hebben, maar aangestoken door hun lyrisch enthousiasme besloot ik een poëziebundel van haar aan te schaffen. Het raakte me inderdaad, maar toch werd ik pas echt door haar poëzie gepakt toen ik ten gevolge van een weddenschap met William Veder besloot Achmatova te gaan vertalen. Veder, destijds hoogleraar Russisch in Nijmegen, was in Moskou begeleider van de Nederlandse onderzoekscommissie naar de oorlogsmisdaden van Menten. Op een gegeven moment kwamen we te spreken over de – discutabele – kwaliteit van de naar het Russisch vertaalde Nederlandse poëzie. Ik beweerde toen dit – omgekeerd – veel beter te kunnen, waarop Veder mij uitdaagde dat te bewijzen. Zo verscheen in 1983 mijn eerste Achmatova-vertaling onder de titel Gedichten bij de Leidse uitgeverij De Lantaarn. In het voorwoord, dat ik achteraf een beetje pedant vind, stipuleerde ik dat Achmatova’s taalgebruik, haar woordkeus en zinsbouw onlosmakelijk verbonden waren met de vormgeving van haar verzen. De vertaler dient daarom altijd de ondeelbaarheid van inhoud, vorm, ritme, rijm en muzikaliteit te respecteren. Daarnaast moet hij zorgdragen voor een aantrekkelijke en begrijpelijke vertaling, zodat ook de Nederlandse lezer gegrepen kon worden door Achmatova’s “authentieke soevereiniteit”. Ik voegde daar nog aan toe dat de identiteit van de dichteres zodanig bewaard moest blijven dat zij zichzelf in die vertaling zou herkennen. Dit laatste was niet eenvoudig, zo gaf ik aan, want haar boodschap was vatbaar voor meerdere interpretaties en bewoog zich op verschillende bewustzijns- en ervaringsniveaus: “het doosje heeft een driedubbele bodem” zoals ze in “Gedicht zonder held”, dat ik later zou vertalen, aangaf. Achteraf gezien ben ik misschien wat overmoedig geweest bij deze eerste vertaalexercitie.’
…..Download rechtsboven de PDF voor de volledige tekst. Als uw voorkeur uitgaat naar Epub-formaat, kunt u het bestand downloaden door hier te klikken. En hier vindt u het bestand in Word.
