De meningen over hoe men moet vertalen lopen uiteen. Het vaakst weerklinkt de leuze:
‘Vertalen wat er staat’ of de andere mening: ‘Het moet in de eerste plaats mooi Nederlands en vlot leesbaar zijn.’
Deze beide opinies worden soms misbruikt om vertaald klinkend Nederlands of een al te vrije vertaling te rechtvaardigen.
Zelf voel ik het meeste voor een derde mening die de vertaler veel vrijheid geeft mits het hem lukt in de huid van de schrijver te kruipen: Vertalen in een Nederlands dat de schrijver ook gebruikt zou hebben als hij het Nederlands had beheerst.
Het gevolg kan zijn dat de ene schrijver strak en de andere schrijver vrij vertaald dient te worden.
Bij de beide schrijvers die ik vertaalde is dit verschil aantoonbaar.
Platonov dient meer letterlijk vertaald te worden en Astafjev dient vrijer vertaald te worden. Bij Platonov gaat het in de eerste plaats om wat er staat, bij Astafjev om hoe het er staat. Bij de een de inhoud, bij de ander de vorm. Als Platonov schrijft dat ‘de bladeren van de bomen ritselden om de tijd door te laten’ of hij het heeft over ‘een dorp ter herinnering aan de toekomst’ dan mag je daar geen woord aan veranderen…
….. Download rechtsboven de PDF voor de volledige tekst. Als uw voorkeur uitgaat naar Epub-formaat, kunt u het bestand downloaden door hier te klikken. Hier vindt u het bestand in Word en hier kunt u het juryrapport uit 1989 lezen.
